कार्ड पेमेंट अपयशी पण पैसे कापले: दुकान, ऑनलाइन आणि कार्ड ते कार्ड
तुमच्या कार्डवरून रक्कम कापली गेली पण दुकानाच्या मशीनमधून चार्ज स्लिप प्रिंट झाली नाही, किंवा वेबसाइटला पेमेंट मिळाले नाही, तर ती रक्कम पाच कॅलेंडर दिवसांत (T + 5) रिव्हर्स झालीच पाहिजे. फसलेले कार्ड ते कार्ड ट्रान्सफर T + 1 पर्यंत रिव्हर्स झाले पाहिजे. मुदत संपल्यानंतर बँक दररोज ₹100 देते.
खाली दिलेली RBI, NPCI आणि PIB स्रोत, १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासलेRBI च्या फसलेल्या व्यवहारांच्या तक्त्यात दुकानातील कार्ड पेमेंट (PoS, त्यात PoS वर रोख रक्कमेसह), ऑनलाइन कार्ड पेमेंट आणि कार्ड ते कार्ड ट्रान्सफर यांचा समावेश होतो. हे डेबिट कार्ड आणि क्रेडिट कार्ड दोन्हींना लागू आहे.
क्रेडिट कार्डवर रिव्हर्सल तुमच्या कार्ड खात्यात जमा म्हणून दिसते. अनधिकृत व्यवहारांविषयीच्या RBI च्या नियमांनुसारही, चुकीच्या डेबिटमुळे क्रेडिट कार्डवर तुम्हाला कोणतेही अतिरिक्त व्याज सहन करावे लागू नये.
काय करावे
- नाकारलेली स्लिप, SMS अलर्ट आणि वेबसाइटवरील ऑर्डर किंवा संदर्भ क्रमांक जपून ठेवा.
- पहिले पेमेंट गेले की नाही हे कळेपर्यंत पुन्हा पैसे देऊ नका, जोपर्यंत दुकान ते फसले असल्याची खात्री देत नाही.
- T + 5 पर्यंत थांबा. बहुतेक कार्ड रिव्हर्सल याच काळात आपोआप येतात.
- तसे झाले नाही तर दुकानाला नाही, तर तुमच्या कार्ड जारी करणाऱ्या बँकेकडे (कार्डवरील बँक) तारीख, रक्कम, व्यापाऱ्याचे नाव आणि संदर्भ क्रमांक देऊन तक्रार करा.
- क्रेडिट कार्डच्या बाबतीत, चुकीच्या डेबिटवर आकारलेले व्याज किंवा विलंब शुल्क काढून टाकण्यास बँकेला सांगा.
- जर बँकेने 30 दिवसांत तक्रार निवारण केली नाही, तर RBI Ombudsman कडे तक्रार करा.
RBI तक्त्यानुसार कार्डसाठीच्या मुदती
| समस्या | पैसे परत किंवा जमा होण्याची मुदत | उशीर झाल्यास भरपाई |
|---|---|---|
| दुकानात कार्ड (PoS): रक्कम कापली, पण चार्ज स्लिप मिळाली नाही | T + 5 दिवस | त्यानंतर दररोज ₹100 |
| ऑनलाइन कार्ड (ई-कॉमर्स): रक्कम कापली, पण व्यापाऱ्याला ती मिळाली नाही | T + 5 दिवस | त्यानंतर दररोज ₹100 |
| कार्ड ते कार्ड ट्रान्सफर: रक्कम कापली, पण दुसऱ्या कार्डात जमा झाली नाही | T + 1 दिवस | त्यानंतर दररोज ₹100 |
T म्हणजे व्यवहाराची कॅलेंडर तारीख, त्यामुळे रविवार आणि सुट्ट्याही मोजल्या जातात. T + 1 म्हणजे पुढील कॅलेंडर दिवस.
सोदाहरण उदाहरण
प्रकरण: ऑनलाइन कार्ड (ई-कॉमर्स): रक्कम कापली, पण व्यापाऱ्याला ती मिळाली नाही, २ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी ₹2,500 साठी. मुदत T + 5 आहे, म्हणजे ७ नोव्हेंबर, २०२६. पैसे १० नोव्हेंबर, २०२६ रोजी परत येतात, 3 दिवस उशिरा, त्यामुळे बँकेने ₹2,500 व्यतिरिक्त ₹100 प्रतिदिन दराने ₹300 देणे बाकी आहे.
या नियमात समावेश नाही
- पेमेंट झाले पण वस्तू आली नाही: हा व्यापाऱ्याशी वाद आहे. आधी व्यापाऱ्याकडे, नंतर तुमच्या कार्ड जारी करणाऱ्याकडे तक्रार करा.
- तुम्ही अजिबात न केलेले कार्ड पेमेंट: हा अनधिकृत व्यवहार आहे. लगेच तक्रार नोंदवा आणि फसवणुकीचे मार्गदर्शन पहा.
- भरपाई बँक स्वतः तुमच्या खात्यात जमा करते. RBI च्या परिपत्रकानुसार तुमच्या तक्रारीची किंवा दाव्याची वाट न पाहता ती द्यावी लागते.
लोक विचारतात असे प्रश्न
अयशस्वी कार्ड पेमेंटची रक्कम परत यायला किती वेळ लागतो?
दुकानात किंवा ऑनलाइन पेमेंटसाठी, RBI ची कमाल मर्यादा व्यवहाराच्या दिवसापासून पाच कॅलेंडर दिवस आहे (T + 5). कार्ड ते कार्ड ट्रान्सफरसाठी ती T + 1 आहे.
क्रेडिट कार्डसाठीही हेच लागू आहे का?
हो. RBI च्या तक्त्यात कार्ड पेमेंट्सचाही समावेश आहे, आणि चुकीच्या डेबिटमुळे क्रेडिट कार्डवर तुम्हाला अतिरिक्त व्याज सहन करावे लागू नये.
मी तक्रार कोणाकडे करू, दुकानदाराकडे की बँकेकडे?
ज्या बँकेने तुमचे कार्ड दिले, तिच्याकडे. दुकानदार रेकॉर्डसाठी मदत करू शकतो, पण रक्कम परत मिळणे तुमच्या कार्ड जारी करणाऱ्या बँकेमार्फत होते.
अधिकृत स्रोत
- RBI circular RBI/2019-20/67, DPSS.CO.PD No.629/02.01.014/2019-20, Harmonisation of Turn Around Time (TAT) and customer compensation for failed transactions (20 September 2019, in force from 15 October 2019), १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
- RBI (Commercial Banks - Responsible Business Conduct) Directions, 2025, RBI/2025-26/170 of 28 November 2025, updated as on 1 October 2026, paragraphs 64 to 76, १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
संबंधित पृष्ठे
- RBI क्रेडिट कार्ड नियम
- क्रेडिट कार्ड कॅल्क्युलेटर
- बँक मार्गदर्शक: UPI PIN, कार्ड ब्लॉक आणि अधिक, बँकेनुसार
- तुमच्या बँकेला तक्रार पत्र
- अनधिकृत व्यवहार किंवा फसवणूक
अधिक पेमेंट समस्या
- UPI अयशस्वी पण पैसे कापले
- UPI व्यवहार प्रलंबित
- चुकीच्या UPI ID किंवा खात्यावर पैसे गेले
- ATM मधून पैसे मिळाले नाहीत पण खात्यातून कापले
- IMPS किंवा NEFT अयशस्वी पण रक्कम कापली
- अनधिकृत व्यवहार किंवा फसवणूक
- मँडेट रद्द केल्यानंतर ऑटो-डेबिट
- RBI Ombudsman कडे तक्रार करा
- UPI Lite आणि UPI वरील क्रेडिट कार्ड
- तुमच्या बँकेला तक्रार पत्र
- सर्व पेमेंट समस्या
फक्त माहितीसाठी. ही बँक, NPCI किंवा सरकारी वेबसाइट नाही. नियम बदलतात: कोणत्याही नियमावर अवलंबून राहण्यापूर्वी तुमच्या बँकेचे धोरण आणि RBI ची वेबसाइट तपासा. मदत करण्याची ऑफर देणाऱ्या कोणालाही तुमचा UPI PIN, OTP किंवा कार्डचे तपशील कधीही सांगू नका.
हे पृष्ठ इंग्रजीतून भाषांतरित केले आहे. एखादा शब्द विचित्र वाटल्यास, कृपया support@kaeltripton.com वर आम्हाला सांगा.