EPS पेन्शन पात्रता: 10 वर्षे सेवा, वय 58 आणि 50 व्या वर्षी लवकर पेन्शन
EPS सदस्यत्वाच्या 10 वर्षांनंतर तुम्ही मासिक EPS पेन्शनसाठी पात्र ठरता. ती 58 व्या वर्षापासून पूर्ण रकमेत मिळते, आणि 50 व्या वर्षापासून लवकर (कमी) पेन्शन सुरू करता येते. जर तुम्ही 10 वर्षांपूर्वी नोकरी सोडली, तर त्याऐवजी तुम्हाला एकरकमी निधी मिळतो, किंवा तुम्ही ती सेवा टिकवून ठेवू शकता जेणेकरून पुढील नोकरीत ती 10 वर्षांच्या गणनेत मोजली जाईल.
खाली नमूद केलेली EPFO, कामगार मंत्रालय आणि आयकर विभागाची स्रोत, १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासलीकर्मचारी पेन्शन योजना (Employees' Pension Scheme) मध्ये नियोक्त्याच्या PF वाट्यातून तुमच्या वेतनाच्या (मर्यादेपर्यंत) 8.33% आणि केंद्र सरकारकडून 1.16% असे योगदान जमा होते. तुमच्या स्वतःच्या 12% मधून EPS मध्ये तुमचे योगदान नसते.
पेन्शन = पेन्शनयोग्य वेतन × पेन्शनयोग्य सेवा ÷ 70, किमान ₹1,000 प्रति महिना.
EPS लाभ आणि ते कोणाला मिळतात
| लाभ | कोणाला मिळतो |
|---|---|
| सदस्य पेन्शन | 10 वर्षांची सेवा असल्यास, 58 व्या वर्षी |
| लवकर सदस्य पेन्शन | 10 वर्षांची सेवा असल्यास, 50 व्या वर्षापासून |
| अपंगत्व निवृत्तीवेतन | सेवेदरम्यान कायमस्वरूपी व संपूर्ण अपंगत्व आल्यास |
| विधवा किंवा विधुर निवृत्तीवेतन | सदस्य किंवा निवृत्तीवेतनधारकाच्या मृत्यूवर |
| मुलांचे निवृत्तीवेतन | एका वेळी 2 मुले, वय 25 वर्षांपर्यंत |
| अनाथ निवृत्तीवेतन | पती किंवा पत्नी नसल्यास, एका वेळी 2 अनाथ, वय 25 वर्षांपर्यंत |
| अपंग मूल किंवा अनाथ निवृत्तीवेतन | आयुष्यभर |
| नामनिर्देशित व्यक्तीचे पेन्शन | कुटुंब नसल्यास, योजनेत परिभाषित केल्याप्रमाणे, नामनिर्देशित व्यक्तीला आयुष्यभर |
| अवलंबून असलेल्या पालकाचे पेन्शन | कुटुंब किंवा नामनिर्देशित व्यक्ती नसल्यास |
| पैसे काढण्याचा लाभ | 10 वर्षांपेक्षा कमी सेवा असताना सोडल्यास |
उदाहरण
₹15,000 कमाल मर्यादेवर 20 वर्षांच्या सेवेसह 58 व्या वर्षी निवृत्त होणाऱ्या सदस्याला 2 अतिरिक्त वर्षे मिळतात, म्हणून सेवा 22 वर्षे मोजली जाते. पेन्शन ₹15,000 x 22 ÷ 70 = ₹4,714 दरमहा. किमान 10 वर्षांसह ते ₹2,143 दरमहा असेल. वरील कॅल्क्युलेटर पुढील सेवेसाठी नवीन ₹25,000 कमाल मर्यादेवरही पेन्शन काढते.
10 वर्षांपूर्वी सोडल्यास मिळणारा पैसे काढण्याचा लाभ
- 14 जून 2024 पासून पैसे काढण्याच्या लाभात सेवेचा प्रत्येक पूर्ण महिना मोजला जातो, आणि 6 महिन्यांपेक्षा कमी सेवा असलेल्या सदस्यांनाही तो मिळतो. त्यापूर्वी सेवा पूर्ण वर्षांत मोजली जात होती आणि 6 महिन्यांपेक्षा कमी सेवा असलेल्यांना काहीच मिळत नव्हते.
- मंत्रालयाचे उदाहरण: ₹15,000 वेतनावर 2 वर्षे आणि 5 महिन्यांच्या सेवेसाठी पूर्वी ₹29,850 मिळत होते; आता ₹36,000 मिळतात.
- ऑक्टोबर 2025 मध्ये EPFO च्या मंडळाने ठरवले की EPS ची रक्कम काम नसल्यानंतर 2 महिन्यांऐवजी 36 महिन्यांनंतरच काढता येईल.
- पैसे जसे आहेत तसे ठेवल्यास, तुमचे निधन झाल्यास योगदान थांबल्यानंतर तीन वर्षांपर्यंत तुमचे कुटुंब पेन्शनसाठी पात्र राहते. पैसे काढल्यानंतर हे संरक्षण संपते.
लोक विचारतात असे प्रश्न
EPS पेन्शनसाठी मला किती वर्षांची सेवा आवश्यक आहे?
EPS सदस्यत्वाची 10 वर्षे. वेगवेगळ्या नियोक्त्यांकडील सेवा एकाच UAN खाली असल्यास एकत्र मोजली जाते.
मी 58 वर्षांपूर्वी पेन्शन घेऊ शकतो का?
होय, 50 वर्षांपासून लवकर पेन्शन सुरू होऊ शकते. ती 58 वर्षांच्या पेन्शनपेक्षा कमी असते.
EPS पेन्शनची किमान रक्कम किती आहे?
₹1,000 प्रति महिना. 2014 पासून सरकारने अर्थसंकल्पीय सहाय्यातून ही किमान रक्कम दिली आहे.
नोकरी बदलल्यावर मी माझे EPS काढून घ्यावे का?
सुमारे 75% सदस्य चार वर्षांच्या आत त्यांचे पेन्शनचे पैसे काढून घेत असत, ज्यामुळे त्यांचे सदस्यत्व संपुष्टात येत होते. ते ठेवल्यास सेवा 10 वर्षांच्या गणनेत मोजली जाते आणि तुमचे कुटुंब संरक्षित राहते.
अधिकृत स्रोत
- PIB, benefits under the Employees' Pension Scheme, Lok Sabha reply (10 March 2025), १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
- PIB, EPS pension formula and ₹1,000 minimum pension, Lok Sabha reply (5 February 2024), १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
- PIB, EPS amended for withdrawal benefit below 6 months and Table D revised (28 June 2024), १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
- PIB, Ministry of Labour and Employment on the EPFO withdrawal reforms: 75%, 12 months, unemployment and EPS (15 October 2025), १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
- PIB, 238th meeting of the EPF Central Board of Trustees: partial withdrawal rules simplified (13 October 2025), १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
- PIB, EPFO wage ceiling enhanced from ₹15,000 to ₹25,000 per month, Gazette notification of 17 September 2026 (23 September 2026), १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
कॅल्क्युलेटर आणि संबंधित पाने
- EPS pension calculator
- EPS म्हणजे काय
- निवृत्ती चेकलिस्ट
- वेतन आयोग आणि पेन्शन
- ज्येष्ठ नागरिकांसाठी पैशांची मार्गदर्शक तत्त्वे
अधिक PF मार्गदर्शक तत्त्वे
- UAN सक्रियीकरण आणि KYC
- EPF शिल्लक तपासणी
- PF काढण्याचे नियम
- PF क्लेम फॉर्म 19, 10C, 31 आणि 13
- नोकरी बदलल्यावर PF transfer
- PF रक्कम काढल्यावर TDS
- EPF व्याजदराचा इतिहास
- नियोक्ता आणि कर्मचाऱ्याचे PF योगदान
- PF दाव्याची स्थिती आणि नाकारण्याची कारणे
- EPF नामनिर्देशित अद्ययावत करा
- सर्व PF मार्गदर्शक तत्त्वे
फक्त माहितीसाठी. ही सरकारी वेबसाइट नाही. नियम बदलतात: कारवाई करण्यापूर्वी तुमची केस EPFO कडून तपासून घ्या. सदस्य पोर्टल आणि UMANG वर EPFO सेवा मोफत आहेत.
हे पृष्ठ इंग्रजीतून भाषांतरित केले आहे. एखादा शब्द विचित्र वाटल्यास, कृपया support@kaeltripton.com वर आम्हाला सांगा.