ELSS ટેક્સ સેવર ફંડ્સ: 3 વર્ષનું લોક-ઇન અને 2025 અધિનિયમ હેઠળ કપાત

ELSS (ઇક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ સ્કીમ) યુનિટ્સ દરેક યુનિટ ફાળવવાની તારીખથી 3 વર્ષ સુધી રિડીમ કરી શકાતા નથી. ELSS માં નાખેલા પૈસા Income-tax Act, 2025 ની કલમ 123 (અગાઉ કલમ 80C) હેઠળ ₹1.5 લાખની કપાતમાં ગણાય છે, પણ ફક્ત તમે જૂની કર વ્યવસ્થા પસંદ કરો તો જ. નવી વ્યવસ્થા, જે ડિફોલ્ટ છે, આ કપાતની મંજૂરી આપતી નથી.

SEBI, AMFI અને આવકવેરા વિભાગના નીચે સૂચિબદ્ધ સ્રોતો, 17 નવેમ્બર, 2026ના રોજ ચકાસાયેલા
₹500 ના ગુણાંકમાં.
પ્રથમ યુનિટ્સ આ તારીખથી રિડીમ કરી શકાય
10 April 2029
છેલ્લો હપ્તો ખૂલે છે10 March 2030
Paid in tax year 2026-27₹60,000
દરેક હપ્તો
ફાળવવામાં આવ્યોઆ તારીખથી રિડીમ કરી શકાય
10 April 202610 April 2029
10 May 202610 May 2029
10 June 202610 June 2029
10 July 202610 July 2029
10 August 202610 August 2029
10 September 202610 September 2029
10 October 202610 October 2029
10 November 202610 November 2029
10 December 202610 December 2029
10 January 202710 January 2030
10 February 202710 February 2030
10 March 202710 March 2030

કર વર્ષમાં ચૂકવેલી રકમ ફક્ત જૂની કરવ્યવસ્થામાં કલમ 123 ની ₹1,50,000 મર્યાદામાં ગણાય છે, સાથે PPF, EPF અને બાકીનું પણ. જ્યારે SIP તારીખ રજાના દિવસે પડે ત્યારે ફાળવણી એક કે બે દિવસ ખસી શકે છે.

ELSS સ્કીમ્સ નાણા મંત્રાલય દ્વારા અધિસૂચિત Equity Linked Saving Scheme, 2005 ને અનુસરે છે. SEBI ની શ્રેણીઓ તેમને ELSS ટેક્સ સેવર ફંડ્સ કહે છે, જેમાં ઓછામાં ઓછા 80% એસેટ્સ ઇક્વિટીમાં હોય છે. એક ફંડ હાઉસ એક સક્રિય ELSS સ્કીમ અથવા એક પેસિવ ELSS ઇન્ડેક્સ ફંડ ચલાવી શકે છે.

Income-tax Act, 2025 હેઠળ કપાત કલમ 123 માં છે, અને પાત્ર ચૂકવણીઓ Schedule XV માં સૂચિબદ્ધ છે. આઇટમ (m) અધિસૂચિત ઇક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ સ્કીમ હેઠળના મ્યુચ્યુઅલ ફંડના યુનિટ્સને આવરે છે. એકંદર મર્યાદા હજી પણ વર્ષે ₹1,50,000 છે, જે PPF, EPF, જીવન વીમા પ્રીમિયમ અને બાકીની સાથે વહેંચાય છે.

ઉદાહરણ સાથે સમજૂતી

10 એપ્રિલ, 2026થી 12 મહિના માટે ફાળવવામાં આવેલ ₹5,000 માસિક ELSS SIP કર વર્ષ 2026-27 દરમિયાન ₹60,000 રોકે છે, જેમાંથી બધું જ જૂની વ્યવસ્થા પસંદ કરો તો ₹1,50,000ની મર્યાદામાં ગણાય છે. પહેલો હપ્તો 10 એપ્રિલ, 2029થી અને છેલ્લો 10 માર્ચ, 2030થી રિડીમ કરી શકાય છે.

કપાતનો દાવો કરવો

  1. પહેલા તમારી વ્યવસ્થા નક્કી કરો: કપાત ત્યારે જ ઉપયોગી છે જ્યારે જૂની વ્યવસ્થા તમને ઓછો કર આપે. જૂની vs નવી વ્યવસ્થા કેલ્ક્યુલેટર વાપરો.
  2. કર વર્ષમાં (1 એપ્રિલથી 31 માર્ચ) રોકાણ કરો. વર્ષમાં ચૂકવેલી રકમ ગણાય છે, પછીની કિંમત નહીં.
  3. પગારદાર: રોકાણના પુરાવાના સમયગાળા દરમિયાન તમારા એમ્પ્લોયરને સ્ટેટમેન્ટ આપો, અથવા તમારા રિટર્નમાં તેનો દાવો કરો.
  4. ફાળવણીની તારીખો દર્શાવતું એકાઉન્ટ સ્ટેટમેન્ટ રાખો; તે તમારી અનલોક તારીખો પણ નક્કી કરે છે.

2005ની સ્કીમ અને 2025ના કાયદાના ELSS નિયમો

નિયમવિગત
લોક-ઇનયુનિટની ફાળવણીની તારીખથી 3 વર્ષ (2005ની સ્કીમનો પેરાગ્રાફ 3(d))
રોકાણકારનું મૃત્યુનોમિની અથવા કાનૂની વારસ ફાળવણીથી એક વર્ષ પછી ઉપાડી શકે છે
રોકાણની રકમ₹500ના ગુણાંકમાં, લઘુત્તમ ₹500
ટ્રાન્સફર અથવા ગીરોઇશ્યૂ તારીખથી ત્રણ વર્ષ પછી જ
કપાતકલમ 123 અને અનુસૂચિ XV, આઇટમ (m) હેઠળ વર્ષમાં કુલ ₹1,50,000 સુધી
કર વ્યવસ્થાફક્ત જૂની વ્યવસ્થા: નવી વ્યવસ્થા (કલમ 202) કલમ 123 ને મંજૂરી આપતી નથી
રિડેમ્પ્શન પર કરસામાન્ય રીતે ઇક્વિટી-આધારિત ફંડ તરીકે: વર્ષમાં ₹1.25 લાખથી વધુના લાંબા ગાળાના નફા પર 12.5%

ELSS માં SIP: દરેક હપ્તાનો પોતાનો લોક-ઇન હોય છે

  • એપ્રિલમાં શરૂ કરેલ ₹5,000 ની માસિક SIP દરેક હપ્તાના ત્રણ વર્ષ પછી મહિને-મહિને અનલોક થાય છે, એકસાથે નહીં.
  • લોક-ઇન 12 મહિનાથી વધુ હોવાથી, ELSSનું દરેક રિડેમ્પ્શન લાંબા ગાળાનો લાભ છે.

લોકો પૂછે છે તે પ્રશ્નો

શું નવી વ્યવસ્થામાં ELSS થી ટેક્સ બચે છે?

ના. કલમ 202 નવી વ્યવસ્થામાં આવકની ગણતરી કરે છે, જેમાં થોડા સૂચિબદ્ધ કપાત સિવાય પ્રકરણ VIIIની કપાત ગણાતી નથી, અને કલમ 123 તેમાં નથી. ELSS ફક્ત જૂની વ્યવસ્થામાં કપાત આપે છે.

શું હું 3 વર્ષ પહેલાં ELSS રિડીમ કરી શકું?

ના, સિવાય કે રોકાણકારનું મૃત્યુ થાય તો નોમિની અથવા કાયદેસર વારસ ફાળવણીથી એક વર્ષ પછી ઉપાડી શકે. 2005ની યોજના ફાળવણીથી 3 વર્ષની લઘુતમ મુદત નક્કી કરે છે.

નવા આવકવેરા કાયદા પછી પણ ELSS ઉપલબ્ધ છે?

હા. Income-tax Act, 2025ની અનુસૂચિ XV હજી પણ સૂચિત ઇક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ સ્કીમ હેઠળની મ્યુચ્યુઅલ ફંડની યુનિટને કલમ 123 માટે ગણાતી ચૂકવણીઓમાં સૂચિબદ્ધ કરે છે.

સત્તાવાર સ્રોત

  1. Equity Linked Saving Scheme, 2005 (CBDT Notification 226/2005, 3 November 2005), તારીખ 17 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ચકાસાયેલ.
  2. Income-tax Act, 2025, section 123 and Schedule XV: the ₹1.5 lakh deduction (earlier section 80C), તારીખ 17 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ચકાસાયેલ.
  3. Income-tax Act, 2025, Schedule XV, item (m): units of a mutual fund under the notified equity linked saving scheme, તારીખ 17 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ચકાસાયેલ.
  4. Income-tax Act, 2025, section 202: the new tax regime (earlier section 115BAC), તારીખ 17 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ચકાસાયેલ.
  5. SEBI, Master Circular for Mutual Funds as on 20 March 2026, તારીખ 17 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ચકાસાયેલ.

કેલ્ક્યુલેટર અને સંબંધિત પૃષ્ઠો

વધુ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ માર્ગદર્શિકાઓ

ફક્ત માહિતી માટે, રોકાણ સલાહ નહીં. અમે કોઈ યોજના કે ફંડ હાઉસની ભલામણ કરતા નથી. નિયમો બદલાય છે: પગલું ભરતા પહેલાં યોજનાના દસ્તાવેજો અને તમારી પોતાની કર પરિસ્થિતિ ચકાસો.

આ પૃષ્ઠનો અંગ્રેજીમાંથી અનુવાદ કરવામાં આવ્યો છે. જો કોઈ શબ્દ વિચિત્ર લાગે, તો કૃપા કરીને support@kaeltripton.com પર અમને જણાવો.