डायरेक्ट vs रेग्युलर प्लॅन: जास्त expense ratio ची किंमत
एकाच योजनेचा डायरेक्ट प्लॅन आणि रेग्युलर प्लॅन एकाच पोर्टफोलिओत गुंतवणूक करतात. प्रत्येक योजनेला कमी expense ratio असलेला डायरेक्ट प्लॅन आणि वेगळा NAV देणे SEBI साठी बंधनकारक आहे, कारण त्यातून वितरकाचे कमिशन दिले जात नाही. रेग्युलर प्लॅन आपल्या खर्चातून वितरकाला पैसे देतो, त्यामुळे दरवर्षी expense ratio मधल्या फरकाइतका त्याचा परतावा कमी असतो.
खाली दिलेली SEBI, AMFI आणि आयकर विभागाची स्रोत, १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासलीExpense ratio दररोज योजनेच्या मालमत्तेतून वजा केला जातो, NAV ठरवण्यापूर्वी. तुमच्या स्टेटमेंटवर तो कधीच शुल्क म्हणून दिसत नाही: तो फक्त दररोज NAV थोडा कमी करतो. अनेक वर्षांत हा फरक चक्रवाढीने वाढतो.
रेग्युलर प्लॅन वितरकामार्फत विकत घेतला जातो, ज्याला प्लॅनच्या खर्चातून कमिशन दिले जाते. डायरेक्ट प्लॅन थेट फंड हाऊसकडून, त्यांच्या वेबसाइट किंवा अॅपद्वारे, रजिस्ट्रार, MF Central, किंवा तुमच्याकडून फी घेणाऱ्या गुंतवणूक सल्लागारामार्फत विकत घेतला जातो.
सोडवलेले उदाहरण
एकदाच ₹1,00,000 गुंतवून आणि दरमहा ₹10,000 असे 20 वर्षे, खर्चापूर्वी वर्षाला गृहीत 12% दराने. 0.5% expense ratio असल्यास गुंतवणूक ₹1,02,21,725 पर्यंत वाढते; 1.5% असल्यास ₹89,12,591 पर्यंत वाढते. वर्षाला 1 टक्के बिंदूंचा फरक ₹25,00,000 च्या गुंतवणुकीवर ₹13,09,133 खर्च करतो, म्हणजे अंतिम मूल्याच्या 12.8%.
तुमच्या स्वतःच्या दोन प्लॅनची तुलना कशी करावी
- फंड हाऊसच्या अद्ययावत फॅक्टशीटमध्ये किंवा त्याच्या वेबसाइटवर डायरेक्ट आणि रेग्युलर प्लॅनचा एकूण खर्च गुणोत्तर (TER) शोधा. SEBI नुसार TER जाहीर करणे बंधनकारक आहे.
- कॅल्क्युलेटरमध्ये दोन्ही गुणोत्तरे भरा, तुमची SIP किंवा एकरकमी रक्कम, कालावधी आणि खर्चापूर्वीचे गृहीत धरलेले परतावे भरा.
- हा फरक अंदाज म्हणून पहा. कोणत्याही योजनेचा खरा परतावा वर्षानुवर्षे बदलतो; खर्च गुणोत्तर हा एकच भाग आहे जो तुम्हाला आधीच माहीत असतो.
रेग्युलर प्लॅनवरून डायरेक्ट प्लॅनमध्ये कसे जायचे
- SEBI नुसार, वितरक बदलण्याच्या किंवा डायरेक्ट प्लॅनमध्ये जाण्याच्या तुमच्या विनंतीवर फंड हाऊसने कार्यवाही करणे आवश्यक आहे, आणि तुम्हाला वितरकाकडून no objection certificate मागण्याची गरज नाही.
- आधीच्या युनिट्स हलवणे म्हणजे स्विच: रेग्युलर प्लॅनमधून रिडेम्प्शन आणि डायरेक्ट प्लॅनमध्ये खरेदी. यावर भांडवली नफा कर आणि एखादा एक्झिट लोड लागू शकतो, म्हणून स्विच करण्यापूर्वी दोन्ही तपासा.
- फक्त पुढील SIP साठी, रेग्युलर प्लॅनची SIP थांबवा आणि डायरेक्ट प्लॅनमध्ये नवीन SIP सुरू करा; आधीच असलेली युनिट्स जिथे आहेत तिथेच राहू शकतात.
डायरेक्ट प्लॅन आणि रेग्युलर प्लॅन शेजारी शेजारी
| डायरेक्ट प्लॅन | रेग्युलर प्लॅन | |
|---|---|---|
| पोर्टफोलिओ | नियमित प्लॅनसारखेच | डायरेक्ट प्लॅनसारखेच |
| वितरक कमिशन | काहीही नाही | प्लॅनच्या खर्चातून दिले जाते |
| खर्चाचे प्रमाण | कमी | जास्त |
| NAV | वेगळे, कालांतराने जास्त | वेगळे, काळानुसार कमी होणारे |
| निवडण्यासाठी तुम्हाला कोण मदत करते | तुम्ही, किंवा तुम्ही पैसे देणारे SEBI-नोंदणीकृत गुंतवणूक सल्लागार | वितरक |
| सहामाही CAS दाखवते | या योजनेचा सरासरी TER | या योजनेचा सरासरी TER आणि तुमच्या पैशावर दिलेले कमिशन |
सहामाही विवरण तुम्हाला काय सांगते
- सप्टेंबर आणि मार्चला संपणाऱ्या सहामाहींसाठीच्या एकत्रित खाते विवरणात प्रत्येक योजनेतील तुमच्या गुंतवणुकीवर वितरकांना दिलेले प्रत्यक्ष कमिशन रुपयांमध्ये दाखवलेले असले पाहिजे.
- त्यात तुमच्याकडील योजनेसाठी प्रत्येक योजनेचा सरासरी TER देखील दाखवला पाहिजे, जो गुंतवणूक व सल्ला शुल्क, वितरक कमिशन आणि इतर खर्चांमध्ये विभागलेला असावा.
लोक विचारतात असे प्रश्न
डायरेक्ट प्लॅन वेगळा फंड असतो का?
नाही. तो त्याच स्कीमचा वेगळा प्लॅन असतो, ज्याचा पोर्टफोलिओ आणि फंड मॅनेजर तोच असतो. फक्त खर्चाचे प्रमाण (expense ratio), आणि त्यामुळे NAV, वेगळे असते.
डायरेक्ट प्लॅनची NAV जास्त का असते?
दोन्ही प्लॅन सुरुवातीला एकाच NAV वर सुरू झाले, पण तेव्हापासून रेग्युलर प्लॅनने दररोज जास्त खर्चाचे प्रमाण भरले आहे. NAV मधील फरक म्हणजे खर्चांतील जमा झालेला फरक.
डायरेक्ट प्लॅनमध्ये गेल्याने कर वाचतो का?
नाही. सध्याची युनिट्स डायरेक्ट प्लॅनमध्ये हलवणे हे रिडेम्प्शन मानले जाते, त्यामुळे त्यावरील नफ्यावर त्या वर्षी कर लागतो. अनेक लोक रेग्युलर SIP थांबवून डायरेक्ट प्लॅनमध्ये नवीन SIP सुरू करतात आणि जुन्या युनिट्स वाढू देतात.
अधिकृत स्रोत
- SEBI, Master Circular for Mutual Funds as on 20 March 2026, १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
- SEBI (Mutual Funds) Regulations, 2026, in force from 1 April 2026, as last amended on 10 October 2026, १७ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी तपासले.
कॅल्क्युलेटर आणि संबंधित पृष्ठे
- SIP कॅल्क्युलेटर
- लम्पसम कॅल्क्युलेटर
- XIRR कॅल्क्युलेटर
- खर्चाचे प्रमाण (expense ratio) म्हणजे काय
- पैशांचे निर्णय
अधिक म्युच्युअल फंड मार्गदर्शक पुस्तके
- SIP कसा सुरू करावा आणि KYC कसे पूर्ण करावे
- खर्चाचे प्रमाण आणि SEBI मर्यादा
- एग्झिट लोड
- NAV आणि कट-ऑफ वेळा
- म्युच्युअल फंडांवरील भांडवली नफा कर
- ELSS आणि 3 वर्षांचा लॉक-इन
- SIP हप्ते चुकले
- नामनिर्देशित व्यक्तीचे नियम
- CAS स्टेटमेंट
- रिस्कोमीटर आणि SEBI श्रेणी
- IDCW विरुद्ध ग्रोथ आणि IDCW कर
- इंडेक्स फंड विरुद्ध सक्रिय फंड
- सर्व म्युच्युअल फंड मार्गदर्शक पुस्तके
फक्त माहितीसाठी, गुंतवणूक सल्ला नाही. आम्ही कोणत्याही योजनेची किंवा फंड हाऊसची शिफारस करत नाही. नियम बदलतात: कृती करण्यापूर्वी योजनेची दस्तऐवज आणि तुमची स्वतःची कर स्थिती तपासा.
हे पृष्ठ इंग्रजीतून भाषांतरित केले आहे. एखादा शब्द विचित्र वाटल्यास, कृपया support@kaeltripton.com वर आम्हाला सांगा.